Mind of an Anarchist


De Wijsheid van Iedereen

De verkiezingen van 9 juni 2010 zijn weer achter de rug en meer dan ooit heb ik vragen bij de staat der Nederlanden. Nog afgezien van de uitslag, is het meer dan ooit duidelijk dat het huidige parlementaire systeem eerder leidt tot grotere verwarring en verharding van de politieke competitie, dan dat het bijdraagt aan een wijze besluitvorming. Maar goed, ik mag ook een beetje tevreden zijn. Het opkomstpercentage van slechts 73% zou wel eens kunnen betekenen, dat 27% van de stemgerechtigden heeft gekozen voor Cooperatieve Anarchie, en dat geeft mij dan weer hoop.

Van een doorslaggevend politiek mandaat is met de verkiezingsuitslag van 9 juni 2010 geen sprake. Op basis van het opkomstpercentage zou volgens mij 27% van de kamerzetels onbezet moeten blijven. Omgerekend zijn dat 41 zetels! Dan zijn er mensen die hebben gestemd op partijen die de kiesdeler niet eens haalden, zoals de Piratenpartij en Lijst Één. Dat zou zomaar nog eens 2% kunnen schelen, oftewel 3 zetels. Dan is er een groep kiezers, die bewust op een partij met een bepaald standpunt hebben gestemd, maar die partij gooit één dag na de verkiezingen dat standpunt overboord. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de PVV, die de dag na de verkiezingen haar standpunt t.a.v. de AOW-leeftijd aanpaste, waardoor verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd ineens ook bij hun bespreekbaar is. Niet al hun kiezers steunen dit besluit en stemmen dus ook niet langer volledig in met het gegeven mandaat aan de PVV. En we kunnen verwachten, dat er meer partijen tijdens de formatieperiode aan hun standpunten gaan rommelen om maar vooral mee te mogen regeren. Al met al brokkelt het gegeven mandaat aan de betrokken partijen af. Laten we aannemen, dat 10% van de stemmers anders zouden hebben gestemd als ze dit gedraaikont vooraf zouden hebben geweten.  Volgens mij is dit niet zo beroerd ingeschat, want met een regering die uit vele partijen zal moeten bestaan om de helft + 1 te kunnen halen, is de kans groot dat er heel wat ‘harde’ standpunten ineens boterzacht blijken te zijn. Hiermee vallen er weer 15 zetels af van het kiezersmandaat voor de regering. En dan is er natuurlijk nog de behoorlijke grote groep zwevende kiezers, die tot op de dag van de verkiezingen niet weten op welke partij ze willen stemmen , maar wel vinden dat het hun burgerplicht is om te gaan stemmen en vervolgens volledig irrationeel een keuze maken. Eigenlijk hadden ze op meerdere partijen willen stemmen, omdat ervoor hun meerdere partijen zijn, die hun standpunten vertegenwoordigen. Deze groep zou zomaar 30% van de kiezers kunnen omvatten en daarmee 45 zetels vertegenwoordigen. Als we dan nog eens tellen dan hebben we het over slechts 46 regeringszetels die ons de komende jaren de wet voor gaan schrijven. Ik hoop daarmee te hebben duidelijk gemaakt dat ons systeem van politieke besluitvorming niet meer werkt. Het heeft nauwelijks meer iets met democratie te maken, want veruit de meerderheid van de bevolking heeft geen invloed meer op de besluitvorming of geeft geen mandaat aan de regering. Het systeem van Thorbecke heeft zijn tijd gehad. Er is dringend behoefte aan een fundamenteel ander besluitvormingsproces met een aanpak, waarbij veel mensen steeds betrokken zijn bij en verantwoordelijk worden voor het nemen van belangrijke besluiten.

Het probleem van het systeem is dat we individueel ergens voor kiezen en dat er geen gezamenlijkheid wordt gezocht. En individueel kiezen we het liefst voor ‘meer, meer, meer’ dan voor wat nodig is voor het geheel. We zijn ons er zelfs niet eens meer bewust van. We stemmen op onze eigen individuele behoeften: minder belastingen, geen aanpassing van de AOW-leeftijd, allemaal een koophuis i.p.v. bijvoorbeeld het accepteren van belastingen (liefst naar draagkracht) voor het gezamelijk financieren van onze gezamenlijke wensen en het bouwen van sociale huurwoningen voor mensen die moeilijk aan een hypotheekfinanciering kunnen komen. Helaas, de staat der Nederlanden is er één van ‘wij hebben gewonnen, dus wij bepalen wat er gebeurt’. Ik vind dat een kwalijke moraal.

De winnaars van de verkiezingen van 9 juni 2010 zijn partijen die het nogal hoog op hebben met wetgeving en handhaving.  Ze gaan uit van de idee met wetgeving en strakke handhaving het volk weer in het gareel te krijgen en de vrijheid daarmee te bevorderen. Het gevolg is echter het tegenovergestelde. Een woud aan regelgevingen maakt ons dom, angstig en corrupt. Liever zou ik zien, dat we begrijpen dat moraliteit zich niet in wetgeving laat vangen. Het groeiende woud aan wetgeving maakt ons wantrouwend naar elkaar. Er zijn al landen op de wereld waar dit principe in hoge mate wordt toegepast, waarbij mensen voortdurend voor elkaar op de hoede moeten zijn om geen rechtszaak tegen zich aangespannen te krijgen. In deze systemen, ook wel ‘rechtstaten’ genoemd, wordt het gevoelloos volgen van de spelregels beloond met allerlei prikkels, zoals belastingverlaging en bonussen. Het gevolg is dat wenselijk gedrag niet gestimuleerd wordt, maar door iemand gewenst gedrag. Voelt u de nuance? Als je leuk meespeelt, dan is er niets aan de hand en kun je je er altijd op beroepen, dat je volgens de regels van het spel hebt gespeeld. Dat is jammer, want die spelregels krijgen in de loop van de Tijd nieuwe betekenissen en zouden dus meer in de geest moeten worden geïnterpreteerd dan letterlijk worden toegepast.

Een maatschappij gebaseerd op wantrouwen is geen goede basis voor vrijheid en zo’n samenleving lijkt mij dan ook helemaal niet leuk. Liever kies ik voor vertrouwen als basis en een houding om steeds het geheel te beschouwen in de besluitvorming, zeker als je voor andere mensen besluiten neemt. Zo’n besluitvormingsproces vraagt om dialoog, respect en een goed oordelingsvermogen van de deelnemers over gemeenschappelijke zaken. Dit betekent, dat debatten verleden tijd zijn. Debatten moeten namelijk door iemand gewonnen worden en zijn derhalve niet geschikt voor het bereiken van win-win uitkomsten.  Het is juist belangrijk om met elkaar diverse keuzemogelijkheden te creëren voor oplossing van een probleem en deze te beoordelen op hun wenselijkheid. Daarvoor dienen bij voorkeur zoveel mogelijk mensen met hun eigen verschillende belangen betrokken te zijn. Zij zijn verantwoordelijk voor het creëren van oplossingen en het nemen van besluiten. Vertrouw daarbij op het proces van een goed gefaciliteerde dialoog tussen alle belanghebbenden. De kwaliteit van de besluiten zullen u blij verrassen.

Inmiddels zijn hiervoor mooie technieken ontwikkeld, zoals ‘World Café’ en ‘Whisdom Councils’, die het proberen meer dan waard zijn. Alleen in dialoog met anderen ontstaat vertrouwen, volgens mij een heel gezonde basis voor een duurzame samenleving. Kies voor elkaar en voor de wereld en ‘never underestimate the whisdom of the crowd’!

Op 14, 15 en 16 juni zal in het Filosofiehotel in Leusden door Jim Rough een workshop worden verzorgd over ‘Dynamic Facilitation’, een dialoog voor participatieve besluitvorming met de methode van ‘Whisdom Councils’. Zie www.delimes.nl voor meer informatie.

Advertenties

Geef een reactie so far
Plaats een reactie



Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s



%d bloggers liken dit: