Mind of an Anarchist


10 Nieuwe beginselen voor de economie

Het wordt steeds een beetje beter. Ondanks voortdurend stijgende werkloosheidscijfers, steeds hogere energiekosten, de kennelijk bodemloze beerput van bankschandalen, naar beneden bijgestelde ‘credit ratings’ van alles wat in geld uit te drukken is en ondanks politici, wiens holle frasen en loze beloftes op beterschap allang niet meer worden geloofd, is er een kentering gaande in het denken over hoe Wij, de mensen, ons leven kunnen beteren. Misschien wel de krachtigste katalysator voor een fundamentele verandering is vernieuwing van de organiseerprincipes onder ons economische systeem, dat uit de 19e eeuw stamt. Een ‘upgrade’ anno de 21e eeuw is dringend noodzakelijk. Daarom introduceer ik hier graag een tiental van deze ‘nieuwe’ economische principes.

 

Principe 1: Het behoud van de natuur, haar grondstoffen en haar organiseerprincipes staan aan de basis van hoe wij, de mensen, onze samenleving organiseren.

Terug naar de menselijke maat in en met de lokale natuurlijke omgeving. Het met brute kracht forceren van ons bestaan op aarde heeft veel schade toegebracht aan ons ecosysteem. We hebben de natuur er echter nooit door kunnen bedwingen. Als de mens als soort wil overleven, dan zal ze zich aan de natuurlijke context moeten aanpassen.

 

Principe 2: Je doet de dingen zélf, tenzij er iemand is die het beter kan.

Dit principe leerde ik in het Noordoosten van IJsland, waar gemeenschappen niet veel groter zijn dan enkele honderden inwoners. Van de crisis hebben zij weinig gemerkt, want er waren nooit veel grondstoffen en middelen voorhanden om groot te denken of om specialisten in te huren. Het streven is om zelfvoorzienend te zijn. Dat geeft vrijheid, maar vraagt ook verantwoordelijkheid voor het onderhouden van je eigen vakmanschap en een houding van een leven lang leren en werken aan je eigen curriculum voor het leven.

 

Principe 3: Economische bedrijvigheid streeft naar het beste voor de wereld.

In plaats van de beste ván de wereld te willen worden, streven we er naar onze bedrijvigheid te laten bijdragen aan het beste vóór de wereld. Lokaal georganiseerde coöperatieve economieën leiden tot grotere sociale samenhang en grotere gelijkheid, zonder dat we allemaal eenheidsworst hoeven te worden. Er zijn voldoende mogelijkheden om je te onderscheiden.

 

Principe 4: Delen is het nieuwe hebben.

Was het verzamelen en hebben van kapitaal de grote drijfveer achter het huidige neoliberale kapitalistische economische systeem, in haar opvolger anno 21e eeuw zijn kennis en creativiteit de belangrijke drijfveren. En voor kennis en goede ideeën is delen de krachtigste vermenigvuldiger. Eigendom is een vorm van diefstal.

 

Principe 5: Op basis van overvloed in plaats van schaarste.

Er is genoeg voor iedereen als we afleren in termen van schaarste te denken. Schaarste leidt tot enorme economische ongelijkheid. Het gaat er ook niet om iedereen een luxe leven te bieden, maar over het creëren van een wereld van mogelijkheden, die voor iedereen op gelijkwaardige voorwaarden toegankelijk zijn. De hiervoor noodzakelijke technieken zijn al in belangrijke mate beschikbaar. Geef ze in handen van iedereen en overvloed wordt een belangrijke katalysator naar een robuuste en duurzame maatschappij.

 

Principe 6: Economie streeft naar het eerlijk verdelen van de welvaart.

Technologische vooruitgang maakt ons leven gemakkelijker en bespaart ons veel tijd. Het zorgt er echter ook voor, dat er in de toekomst steeds minder banen beschikbaar zijn voor steeds meer mensen. En aangezien onze individuele welvaart wordt betaald met het inkomen uit werk zullen we naar een systeem moeten, waarin de welvaart op een eerlijke manier wordt (her)verdeeld. Laten we de welvaartsongelijkheid zich verder ontwikkelen, zoals in ons huidige economische systeem gebeurt, dan is het gevolg een explosieve sociale toestand, die zal leiden tot burgeroorlogen en ander geweld. Ik kies dan liever voor sterke sociale samenhang.

 

Principe 7: Economie is circulair georganiseerd.

In de economie van de toekomst bestaat geen afval. ‘Cradle to Cradle’ is uitgangspunt voor het ontwerpen en produceren van producten. Ook geldstromen volgen circulaire patronen. Lokale economieën vormen de basis, waarbij lokaal bestede middelen bij voorkeur ook weer lokaal geïnvesteerd worden. U betaalt niet langer voor het verbruik, maar voor het (tijdelijk) gebruik van middelen.

 

Principe 8: Genoeg is genoeg

Kwantitatieve economische groei heeft zijn grenzen. Volwassen economieën streven vooral kwalitatieve ontwikkeling na. Hogere levenskwaliteit voor iedereen, gebaseerd op de ‘Piramide van Overvloed’ (Damandis & Kotler): beschikbaarheid van goed drinkwater, gezond voedsel, veilig onderdak, vrije communicatie, vrije toegang tot informatie, toegang tot goed onderwijs, beschikbaarheid van duurzame energie, sterke gezondheidszorg en individuele vrijheid die niet bijt met de samenlevingsvrijheid. Je neemt niet meer dan noodzakelijk, dan heeft een ander ook wat en wordt de natuur niet onnodig belast met onze verbruikszucht.

 

Principe 9: Wie het weet mag het zeggen.

Het tijdperk van management is voorbij. Door de hoge onderlinge verbondenheid in (virtuele en sociale) netwerken en 24/7 beschikbaarheid van benodigde informatie raken managers in toenemende mate overbodig. Hun kennisvoorsprong en bijbehorende machtspositie gaan in rap tempo verloren. In platte netwerken bepalen kennis, talent en vaardigheden in een specifieke context wie tijdelijk de leiding krijgt. Het gezamenlijk doel van een netwerk van gelijk geïnteresseerden is leidend voor wat moet gebeuren.

 

Principe 10: Alleen ga je sneller, samen kom je verder.

Samenwerken is het geheim van het succes van de toekomstige economie. Marktwerking heeft dit probleem niet op kunnen lossen. We kunnen er maar het beste afscheid van nemen. Concurrentie leidt vaker tot competitievervalsing dan tot open en eerlijke coöperatie. Zij die blijven kiezen voor snel en bovenmatig eigengewin zullen ontmaskerd worden en indien noodzakelijk uit de netwerken verstoten worden.

 

Beetje bij beetje ontdekken we organiseerprincipes, die het predicaat duurzaam en robuust lijken te mogen dragen. Het zijn de principes van toekomstige generaties. Bent u geboren voor 1985, dan zult u ze nog wel verwarrend vinden, omdat de algoritmes van ons oude denken in de weg zitten. Voor generaties geboren na 1985 zijn deze principes al vanzelfsprekender. Zij gedragen zich niet als boekhouders, maar durven ongehoorzaam te zijn. Ze laten zich leiden door hun idealen, dromen en wensen. Laten wij, oudere generaties, ons vooral door deze generatie laten leiden en ze helpen behoeden voor de fouten die wij in onze tijd gemaakt hebben. Wilt u meer betekenen? Stelt u zichzelf dan de volgende vraag: Doet u momenteel iets dat een betekenisvolle bijdrage levert aan genoemde 10 beginselen? Als het antwoord ‘Nee’ is, weet u wat u te doen staat.

Deze column is eerder geplaatst op http://www.organisatieactivist.nl



Genoeg geweest, het is nu of nooit

“Niets faalt beter dan een succesvolle strategie uit het verleden”

De huidige westerse samenleving lijkt aan het eind van haar levensduur te zijn gekomen. De signalen daarvoor zijn duidelijk: een economische crisis wordt met klassieke aanpakken niet opgelost, politieke ideologieën bieden geen uitzicht meer, democratieën worden maar geen democratie, het onderwijs sluit niet aan de eisen van de tijd, fossiele energiebronnen raken uitgeput, steeds meer mensen willen niet langer in loondienst werken, enzovoorts. De lijst kan nog lang worden uitgebreid. We bevinden ons op een breekpunt in de wijze waarop wij onze samenleving organiseren, maar willen het niet onder ogen zien. Gaan we door op de bekende weg, maar nu met nog meer daadkracht, beheersdrang, inzet en regelzucht of verlaten we onze comfortzone en gaan we op ontdekkingsreis naar de volgende fase van onze samenleving? Hoe , dat weten we nog niet precies. Het antwoord is echter Ja! De toekomst is immers al begonnen. De natuur wacht niet op ons. We gaan er in mee en kiezen voor mogelijk succes of we blijven hangen in successen uit het verleden en kiezen dus voor catastrofe. Aan Ons, de mensen, is de keuze.

De nieuwe organiseerprincipes van onze samenleving hebben zich al laten zien. Langzaam ontdekken we het belang van en de samenhang tussen bijvoorbeeld vertrouwen, verbinding, netwerken, zelforganisatie, organiseren, gelijkwaardigheid, distributie van welvaart, transparantie, ‘fairness’, overvloed, gebruik, zelfredzaamheid, duurzaamheid, kwaliteit en solidariteit. Het zijn fundamenteel andere organiseerprincipes, dan we gewend zijn. Het gaat niet meer over marktwerking, competitie, georganiseerd wantrouwen, politieke ideologieën, schaarste, groei, kwantiteit, managen, Grote Leiders, consumentisme, eigendom, concurrentie en meer van dat soort taal. De impact van het nieuwe inzicht zal dramatisch zijn. Ontzettend veel heilige huisjes over organiseren, leiderschap, onderwijs, economie en samenleving gaan op de schop. Wij, de mensen, hebben er genoeg van. Als de zogenaamde Grote leiders, topmanagers, politici en zelfs de kerk, steeds zichtbaarder voor iedereen, machteloos doorrommelen, corrumperen en zichzelf verrijken, dan is de omslag onvermijdelijk. Als je het patroon eenmaal herkent, dan zie je steeds vaker hoe verziekt de samenleving is met dit soort gedrag. Dan is de opkomst van een Occupy-beweging ineens niet zo gek meer en al helemaal geen toeval. Hoe meer wij deze ‘reality check’ doen, hoe vaker Wij, de mensen, besluiten dat het genoeg is geweest. Dan nemen steeds vaker zelf het heft handen en geven zelf vorm aan ons leven. En waarom ook niet? “You do it yourelf, unless someone does it better ….. what seldom is the case, ” zo leerde een IJslander ons deze zomer op studiereis door IJsland, twee jaar na het nationale faillissement van 2008.
We zitten op het breekpunt. Wat doen we? De nieuwe samenleving vraagt om een hogere complexiteit aan organiseervermogen. De natuur kan deze complexiteit aan. Zij herhaalt geen succespatronen uit het verleden, maar ontwikkelt nieuwe patronen in het hier en nu. Dat kunnen wij ook, als we er aan toe willen geven. Niemand houdt ervan overheerst te worden. We zijn allemaal anarchist. Laten we er een Coöperatieve Anarchie van maken. Een samenleving zonder overheersing van één individueel belang, maar gebaseerd op, bovengenoemde, natuurlijke organiseerprincipes. Nu is het moment. Het is er op of eronder. Het is aan U!



L’Etat c’est Nous

De huidige dominante parlementaire stelsels werken niet meer. In veel landen met zo’n stelsel laait regelmatig de discussie op te hervormen, bijvoorbeeld ons huidig kiesstelsel. Ook in Nederland werd onlangs weer het idee geopperd de kiesdistricten en het kiesstelsel te hervormen. Was het niet Minister Hillen die dit naar voren bracht? Volgens mij gaat deze discussie over iets groters dan kiesstelsels. Eigenlijk stellen we de ‘moderne’ democratische staat ter discussie. Het concept ‘staat’ of ‘natie’ is een gekunsteld concept, een onnatuurlijke manier om gemeenschappen te organiseren. Aanhangers van het begrip ‘staat’of ‘natie’ zijn meestal politici, bang dat ze hun macht, invloed en positie verliezen aan iets als kleine lokaal zelf-organiseerde gemeenschappen, regio’s zonder landsgrenzen en federaties, waarin de inwoners, ‘gewone burgers’ in hun taal, samen bepalen en besluiten in federaal of coöperatief verband. Het is lastig daarin je zin door te drijven.

Het begrip ‘staat’ kreeg zijn kracht onder andere door de unificatie van Duitsland en Italië in de 19e eeuw. Duitsland werd door Bismarck en keizer Wilhelm I gevormd en Italië door Cavour, Mazzini, Garibaldi en Vittorio Emanuelle II. De rest van de wereld heette ze van harte welkom. Eindelijk werd afscheid genomen van de rare principalen, republieken, pauselijke provincies en stadsstaten. Ze werden als officiële naties, rijken en overwinnars beschouwd, net als het Frankrijk onder zonnekoning Louis XIV. Deze rekende al eerder met geweld af met lokale zelf-organisernende gemeenschappen onder de slogan ‘L’état c’est moi’. Zijn voorbeeld werd en wordt gevolgd door recente zonnekoningen zoals Hitler, Stalin, Khadaffi, Mubarak, Kim Jong’il en andere Iwan’s de Verschrekkelijken.

Enkele eeuwen later staat het concept ‘staat’opnieuw onder druk. Onder invloed van de mogelijkheden van het internet en de sociale media, organiseren steeds meer mensen zelf hun zaken wel. Het afscheid van de verzorgingsstaat, die wel weet wat goed is voor de burgers, is al begonnen, maar nog niet tot politici en machthebbers doorgedrongen. Opkomsten bij verkiezingen zijn overal laag, want de mensen geloven niet langer in politici en al helemaal niet meer als wetgevende macht. Keer op keer voelen mensen zich belazerd door hun zognaamde parlementaire vertegenwoordigers. Gek worden ze van de bureaucratische regelgeving, die ze aan hun opleggen. Regels die steeds verder gaan, zelfs tot ver achter de voordeur, de Engelse uitdrukking ‘my home is my castle’ geweld aandoend.

De ‘gewone burger’is in veel zaken slimmer geworden dan de politici en staatsmannen die hun leven overheersen. Gedoe om zetels bij de G20, vetorechten bij de UN en dergelijk geneuzel, is niet hun ding. Ze dragen niet bij aan een betere wereld, maar splijten gemeenschappen van mensen en kosten bergen geld en energie. Gebruikmakend van hun eigen kracht en wijsheid organiseren in toenemende mate mensen hun eigen leven wel, bijvoorbeeld in lokale broedplaatsen of de Coöperatie Achterhoek, die onlangs werd opgericht. Lands- en gebiedsgrenzen gelden hierbij niet. Het zijn gekunstelde barrières, die ons meer in de weg staan dan helpen. Politieke belangen doen hierbij niet ter zake. Deze zelf-organiserende gemeenschappen geven zelf wel aan wat ambtenaren voor hun moeten faciliteren of officieel in regelgeving moeten vastleggen. Zo ondersteunt een moderne overheid de mensen. In IJsland hebben ze die les wel geleerd na de recente ervaringen met corrupte politici, die hun hoofd al te zeer lieten hangen naar industriële Iwan’s de Verschrikkelijken. De grondwet wordt daar momenteel herschreven door de mensen zelf. Daar kunnen wij een voorbeeld aan nemen. Als we dan toch echt willen hervormen, schakel dan de wijsheid van de mensen in, dan blijft het niet bij zoethouderij van de burgers. Wij, de mensen kunnen zelf heel goed aangeven wat er dan bij wet geregeld moet worden en wat niet. L’Ėtat c’est Nous!



Stemmen is helemaal niet zo democratisch

‘Maak gebruik van uw democratisch recht en ga stemmen’, luidde de oproep van politici voor de verkiezingen van de Provinciale Staten. Het riep bij mij vraagtekens op. Hoe meer ik er over nadacht, hoe meer ik me afvroeg hoe stemmen democratisch te noemen is. Door te stemmen kiezen we er immers voor overheerst te worden door een kleine groep mensen, politici genaamd en ik kan daar weinig democratisch aan ontdekken.

Degene die zitten te springen om onze stem zijn vooral de politici en hun partijen. De groep stemgerechtigden, niet alle inwoners van ons land (!), kunnen alleen stemmen op mensen die zich verkiesbaar hebben gesteld en dus ook een politieke carriere ambieren. De politici en hun partijen, die veel stemmen krijgen mogen gedurende een regeerperiode het volk regeren, ofwel heersen. De stemmers hopen er maar het beste van.

Een ander veelgehoord argument uit de mond van een politicus: “Het land moet geregeerd worden!” Van wie eigenlijk, vroeg ik me af. En alweer kwam ik niet verder dan diezelfde politici. Zij willen namelijk regeren. Op één of andere manier weten politici kennelijk altijd hoe de samenleving geregeld moet worden in ons land. Zij zijn van mening dat WIJ, de mensen, niet zo goed voor ons zelf kunnen zorgen en nemen dus de vrijheid dat voor ons te doen. Niks samen-leving, gewoon onderdanig zijn, noem ik dat. Stemmers geven aan, dat ze het zelf niet kunnen of willen organiseren. De praktijk van Belgie laat zien, dat het zonder regering echter ook prima kan. Het zijn vooral de politici in Brussel die donderjagen met elkaar, verder lijkt het er vrij geordend en beschaafd aan toe te gaan. Ik ben jaloers op België.

Het blijft ook lastig als steeds de helft plus 1 zijn zin krijgt en de anderen dus niet. Volgens mij zijn er dan nog steeds heel veel mensen niet blij. Hun motivatie om iets voor de ‘regeerders’ te doen is automatisch niet erg hoog. Het liefst zijn ze dan ook bezig met het onderuit halen van de regering om vervolgens zelf te kunnen overheersen. Een cyclus van ongeveer 4 jaar is het patroon. Het zou veel leuker zijn als we gewoon in zouden zetten op iedereen. En als we het dan toch graag steeds over co-sensus willen hebben, waarom doen we het dan niet? Als iedereen het eens is met een voorstel, dan is de kans groot dat het voorstel goed wordt uitgevoerd. Een besluit nemen zal wellicht iets langer in beslag nemen, maar kwalitatief zal het een veel beter besluit zijn en het verbetert de sociale samenhang ook nog eens aanzienlijk. Vooraf lijkt het traag, maar als we zien, dat er nu iedere nieuwe regeerperiode wijzigingen doorheen worden gedrukt door een nieuwe regering, dan valt dat eigenlijk best mee. En het leuke is, dat we niet over elk detail met iedereen in gesprek willen of hoeven, waardoor veel zaken door de mensen zelf georganiseerd kunnen worden. Dat bespaart bergen tijd en geld lijkt mij en het maakt ons vooral gelukkiger, omdat WIJ, de mensen, de regie over ons leven veel meer in iegen handen hebben.

Bij de laatste verkiezingen voor de Provinciale Staten was de opkomst 55,9 %. Dat betekent dat 44,1% van de stemgerechtigden (nog steeds niet alle inwoners van Nederland) niet heeft gestemd. Zij hebben dus geen mandaat gegeven aan anderen om over hen te regeren.  Veel mensen stemden ook op kleine partijtjes die de kiesdrempel niet haalden. Die stemmen gaven dus ook geen regeermandaat. En dan is er een flinke groep mensen, die slechts om één standpunt op iemand hebben gestemd. Zij gaven dus slechts een heel beperkt mandaat af, maar daar heeft niemand het nu meer over. En dan is er nog de, altijd weer belangrijke, ‘zwevende kiezer’, die het even niet weet. Hij/zij stemde wellicht op die leuke man of vrouw, die een grappige uitspraak of zo’n lief gezichtje heeft, of voor waar de buren of collega’s ook voor zeiden te stemmen. Een echt regeermandaat kun je dat nauwelijks bedoelen. En zo kan het gebeuren dat WIJ, de mensen, ons laten regeren door slechts een heel kleine vertegenwoordiging. Hoe democratisch kan dat zijn?

Het lijkt mij, dat dit beperkte democratische systeem het einde van haar levenscyclus heeft bereikt. Hoog tijd voor Iedereen! Politici hebben we echt niet nodig om onze samen-leving te co-creëren. Er is wellicht wel behoefte aan  goede vakbekwaame ambtenaren. Die kunnen die dingen voor ons regelen, waarvan WIJ, de mensen, vinden dat ze door hun voor iedereen (!) geregeld moeten worden. En de rest doen we zelf wel.

 



Wees je eigen futvoeder!

Op Valentijnsdag 2011 werd in De Waarmakerij een bijzondere dag georganiseerd: Co-lere, chaorde in het onderwijs. Ongeveer tachtig deelnemers, voornamelijk jongeren in de leeftijdscategorie 18-25 jaar, maakten er een feest van elkaar te inspireren. De meesten van de jongeren volgden geen standaard onderwijsinstelling, maar kozen voor een ‘New School’ waar ze kunnen werken aan dingen die er volgens hun toe doen. Gedreven door hun idealen, geholpen door hun soiale netwerk en nieuwsgierig naar het waarlijk begrijpen, hebben zij elkaar gevonden. Zij voorzien in hun eigen energie, want idealen hebben een eigen futvoeder. In de taal van de volwassenen heet dat ‘intrinsiek gemotiveerd’. Het energieniveau was dan ook hoog en aanstekelijk.

Te vaak  worden onze dromen en idealen door het onderwijssysteem ondergeschikt gemaakt aan kennis die volgens volwassenen een hoger nut hebben. Energiezuigers zijn het, zielloze kennis, opgedrongen aan studenten die op hun twingste al levensmoe zijn gemaakt door het huidige onderwijssysteem. Deze week verscheen het trieste bericht van twee zelfdodingen aan de Radboud Universiteit, die werden toegeschreven aan de hoge prestatiedruk en de hoge financiële lasten in het hoger onderwijs. Het huidige onderwijssysteem heeft gefaald. Hoeveel doden moeten er nog vallen om dat in te zien?

Leren is een sociaal proces van en over jezelf. Onderwijs helpt daar niet bij. Het houd je vooral af van het nastreven van je diepste verlangens. Iedereen heeft ze, maar weinigen slagen er in om ze te realiseren, omdat ze worden meegezogen in de ‘rat race’ van onderwijs en werken voor een baas. Op reguliere scholen werk je aan je CV in plaats van aan jezelf. Steeds worden we ‘gemotiveerd’ met de vraag wat we met ons leven gaan doen en leven vervolgens als  domme werkbijen, uitgeputte hamsters of afgestompte vinkspreeuwen een zielloos bestaan, totdat we met pensioen gaan en ons realiseren, dat we geen tijd en energie meer hebben onze diepste verlangens waar te maken. Als zombies en hulpbehoevende slachtoffers van het systeem laten we ons vervolgens ‘pamperen’ in verzorgingshuizen.

Ik vertel dit aan mijn kinderen in de hoop, dat ze kiezen voor een zinvol leven. Ik vertel ze hun eigen futvoeder te zijn door hun diepste verlangens na te streven, of dat nu profbasketballer is of dierenarts, dat maakt mij niet uit. Het gaat niet om mijn succes als ouder om op verjaardagen te kunnen  vertellen, dat mijn kinderen arts of manager zijn geworden. Het gaat om hun levensgeluk, hun feestje. Het enige dat ik kan zeggen is dat ik ze in hun feestje  zal steunen, maar dat ze zelf de slingers op moeten hangen. “Wees leerling en docent tegelijk en ontwikkel je als heel mens en niet enkel als werkend mens. Doe dingen die er volgens jou toe doen! Onderzoek je verlangens, die dingen die op een natuurlijke manier hun eigen futvoeder zijn. Verlangens komen vermomd en lijken onredelijk, omdat je er in ‘normale termen’  geen bestaan op kunt bouwen. Wees gerust, dit is een goed teken.”

Leren van je diepste verlangens betekent dat je je er aan overgeeft, dat je gelooft in jezelf en vertrouwt op je eigen capaciteiten. Die kun je niet onderwijzen, maar moet je ontwikkelen, jij zelf en niemand anders.  Luister naar je lichaam, je intuitie, je instinct en je capaciteiten. Je weet meer van een onderwerp, dan je vooraf had gedacht. Je kan leren, dat hoeft je niet onderwezen te worden. En als je kunt leren kun je een verschil maken in de wereld. Als je iets wilt begrijpen, ga er dan over schrijven in plaats van er over lezen. In plaats van een workshop bij te wonen, kun je er één geven. Op de Dag van de Chaorde in het onderwijs sprak ik een student, 19 jaar oud. Hij volgde op het moment VWO 5 en 6 in één jaar, was van diverse scholen gestuurd, maar gaf nu les in Levenskunde aan diezelfde scholen. Van een gebrek aan energie en motivatie was bij deze jongen niets te merken.

Als je jezelf verantwoordelijk maakt voor je eigen leerproces, dan heb je wellicht behoefte aan een mentor. Dat kan iedereen zijn, behalve een leraar. Je kunt een stille mentor vinden in iemand van wie je alle boeken leest, die je volgt op internet of iemand die je vertrouwt en die gewoon goede vragen aanje stelt, waardoor jij geïnspireerd wordt. En natuurlijk leer je van leeftijdsgenoten, vakbroeders en andere gelijken. In plaats van met elkaar te concurreren, kun je beter van elkaar proberen te leren. Het gaat er niet om hoe hoog jouw cijfer uitvalt ten opzichte van de ander. Het gaat er om wat je geleerd hebt over jouw diepste verlangens. Besteed vooral tijd en vertrouwen aan wat je al weet en waarin je gelooft. ‘New School’ heeft maar één student: jijzelf!

NB: de term ‘futvoeder’ is geleend van Maarten Toonder. Hij introduceerde het woord, en fenomeen in zijn boek De Bovenbazen.


 



Social Request: NU doorpakken!

Het kerstgevoel van 2010 kwam uit het Glazen Huis in Eindhoven. De afsluiting van een weergaloze week 3FM Serious Request leverde een recordbedrag op van €7.135.707. Niemand had gedacht dat het nog mogelijk was het bedrag van 2009 te evenaren toen de Nederlandse gedoogregering liet weten vanwege de bezuinigingen ook geen geld meer te geven aan het jaarlijkse nationale kerstevent. Deze gedoogregering verzweeg het gemeenschappelijke en deed de deur naar WIJ, de mensen, definitief op slot. WIJ de mensen sprongen hiervan massaal op tilt. Opgezweept door drie knotsgekke dj’s besloten WIJ, de mensen, de gedoogregering een poepie te laten ruiken: Ons feestje bederven? Ik dacht het niet!

De vlam sloeg in de pan. We moesten en zouden het bedrag van 2009 evenaren.  Of het nu voor malariakindjes of voor aan HIV lijdende weeskinderen in Oeganda is, het doel is zinvol en het motto was duidelijk: WIJ, de mensen, laten ze niet in de steek! Honderden initiatieven werden opgezet om geld in te verzamelen. Kinderen van nog geen tien jaar oud wisten een betere bestemming voor hun spaarcentjes dan het volgende playstationspelletje. Ouders werden gegrepen door zoveel medeleven en voegden grotere bedragen toe. Dan maar even geen winterefteling. Studenten, normaal gesproken moet je niet aan hun drinkgelag komen, besloten tot ludieke inzamelacties. Van koekjes tot condooms, alles werd verkocht om bij te dragen. De vele duizenden kleine bijdragen telden op tot de €7,1 miljoen op de slotavond. De menigte was uitzinnig en werd beloond met een sociaal spektakel, waarbij iedereen mee kon doen. Via sms, Twitter, TV, radio, e-mails, de krant en alle andere beschikbare media communiceerden ze met elkaar over hoe ze bijdroegen aan de goede zaak. Als beloning beleefden WIJ een prachtige kerstavond. De kerken moeten aan hun bezoek gemerkt hebben, dat zij de boot in 2010 helemaal gemist hebben. Het ultieme kerstgevoel kon je (mee)beleven met Serious Request in Eindhoven.

Hier hadden WIJ, de mensen, behoefte aan. In verbinding met andere deelnemers stonden we niet stil bij wat we belangrijk vinden, maar kwamen we juist in beweging. Het geduld waarmee WIJ in de rij stonden voor de brievenbus van het Glazen Huis, het respect voor iedere bijdrage, groot of klein, kweekte een saamhorigheid, die alleen maar kon eindigen in een groot feest. Over medemenselijkheid, betrokkenheid en solidariteit gesproken. Lieve Koningin, heeft u dat ook gevoeld toen u deze ‘gedrochtregering’ beëdigde? WIJ, de mensen, tot op de dag van vandaag nog niet. Er stond geen regeringsvertegenwoordiger op, die de moed bij elkaar raapte bij het zien van zoveel sociale actie en besloot om alsnog bij te dragen. De afstand tot de mensen is door de stellingname van de gedoogregering alleen maar groter geworden. Er zal een moment komen, dat WIJ de mensen hen niet langer zullen gedogen en dan mag u hopen, dat WIJ nog enig mededogen met u zullen hebben. Oproepen tot wederzijds respect heeft geen effect, onvoorwaardelijk wederzijds altruïsme wel. WIJ, de mensen, hebben geen behoefte aan de morele regelzucht van een gedoogregering, Paus of Koningin. WIJ regelen het voortaan zelf wel.

Serious Request 2010 was vooral ook een Social Request, een oproep aan iedereen om te tonen wat WIJ, de mensen, wel weten: “Er is sprake van een verbijsterende liefde, en WIJ, de mensen, ontkenden dat gevoel niet langer. WIJ, de mensen, begrijpen het verbijsterende aanbod, dat het leven in zich heeft. En WIJ, de mensen, vertrouwen niet langer op maatschappelijk blinde politici, Pausen en vorstinnen, die de liefde en het leven niet meer herkennen. #fail!” Het gevoelsmens Herman van Veen duidde ons de weg: de 21e eeuw gaat over Sociaal Kapitaal. Daarom een Social Request aan WIJ, de mensen: Wees moedig, laten we nu doorpakken! Wij doen het zelf wel. Als zij serieus willen aanhaken, dan zullen we dat overwegen, want WIJ weten: de belangrijkste les van het leven is tolerantie.



Sympathy with the Devil
1 oktober 2010, 12:04
Filed under: Anarchie vs Democratie, Invloed, Organiseren, Reality Check, Vrijheid

Een knap geformuleerd document, met vanalles wat voor iedereen. De oppositie wist eigenlijk niet goed hoe er direct op te reageren. Zo ziet het gepresenteerde regeerakkoord van VVD-CDA/PVV er uit. Rutte en Verhagen waren er mee in hun nopjes. Ze straalden als jochies die net met een lollie van een verjaardagspartijtje waren gekomen, hun vingers nog aflikkend. Ondertussen zong Geert Wilders zijn karakteristieke teksten voor de pers. Als een ware Rattenvanger van Hamelen nam hij het journaille mee in de vermeende genialiteit van ‘hun’ regeerakkooord, een akkoord met de duivel. Het mist niet alleen enige samenhangende visie, maar vooral sympathie.

Wat zouden Rutte, Verhagen en Wilders doen als zij een kind zouden hebben, dat leidt aan een chronische ziekte? Zouden ze de basiszorg dan ook zo durven uitkleden? Zouden ze zich zelfs dan niet bedenken, dat verzekeringen in beginsel op het solidariteitsprincipe zijn gebaseerd?

Wat zouden de heren doen als ze zelf in Marokko geboren zouden zijn, of in Somalië? Zouden ze dan net zo over integratie, islam en allochtonen denken? De langste en meest gedetailleerde paragrafen in het regeerakkoord gaan over integratie, immigratie en veiligheid. Om bang van te worden. Je hebt als mens geen keuze waar ter wereld je geboren wordt. Op welke basis kun je dan rechten ontlenen aan je geboorteplaats?

Waar zit de gemeenschapszin in het akkoord? Zelfs in de eigen gemeenschap van PVV, VVD en CDA is geen onvoorwaardelijke steun aan de gepresenteerde ideeën. Het akkoord lijkt een prima plan voor de toch al rijken. Enige moreel besef van de makers lijkt te ontbreken. Het regeerakkoord is het instrument van de heersende klasse en beschermt vooral de privileges van ‘de hard werkende Nederlanders’. Hoe splijtender kun je het omschrijven?

Het concept van goed en fout, moraliteit, is een natuurlijke noodzaak en komt niet voort uit religie, wetten of politieke ideologieën. De natuurlijke moraal is gebaseerd op basis van slechts één advies: “Behandel anderen net zoals jij wenst dat anderen jou behandelen in dezelfde omstandigheden.” Goed en kwaad zijn dus onderdeel van menselijkheid, onderdeel van sympathie voor de ander. Moreel besef ontwikkelt zich op het moment, dat je je verplaatst in de situatie van de ander. Pas dan voel je de pijn die de ander wordt aangedaan, de belediging die de ander ondergaat, de onrechtvaardigheid die de ander voelt. Op die momenten groeit het moreel sentiment in jou, ontstaat sympathie en solidariteit. En hoe meer gevoel van solidariteit en gelijkwaardigheid er in een gemeenschap bestaat, hoe veerkrachtiger de gemeenschap wordt en hoe beter zij om kan gaan met tegenslag en grote veranderingen. Gelijkwaardigheid, vrijheid en solidariteit zijn de kernwaarden van een krachtige gemeenschap. Dat is een heel andere ‘survival of the fittest’, dan dat van de neo-liberalisten van dit regeerakkoord, waar alleen hij/zij met spierballen overleeft in de door hen gecreëerde vechtmaatschappij.

Het voorliggende regeerakkoord van VVD,CDA/PVV getuigt van sympathie voor de duivel Het is aan ons, WIJ de Mensen, of wij ons hier bij neerleggen. Mijn vraag aan u is of nog eens stil wilt staan bij dit akkoord en of u zich wilt afvragen wat u hiervan zou vinden als u moslim was, chronisch ziek, arm, werkloos, niet bang zou zijn, tegen oorlog zou zijn, ambtenaar, allochtoon, starter op de woningmarkt….. Laat u zich regeren, hulpeloos maken? Of kiest u voor echte vrijheid en verantwoordelijkheid en neemt u liever de regie in eigen hand om samen met gelijkgestemden in uw gemeenschap het beste te maken van uw leven. Jawel, autonoom verantwoordelijk leven is een worsteling, lieve koekjes worden er niet gebakken. Maar de worsteling maakt dat je leeft en hoe groter de worsteling, hoe intenser het leven. U heeft geen duivels regeerakkoord nodig om te weten wat moet gebeuren. Worstel en zoek uw eigen weg, in de worsteling zit uw levensgeluk, de levensmoraal. Het voorliggende regeerakkoord is slechts een advies. Volg het als u denkt dat het een goed plan is, en anders volg uw eigen weg. Aan u de keuze.

Op 28 oktober 2010 organiseert DeLimes in samenwerking met het Rijnland-Weblog het 3e Grote Rijnland Congres met als thema MoraliTijd. Henk Hogeweg zal er een workshop verzorgen over de anarchistische moraliteit. U kunt zich opgeven voor het congres via secretariaat@delimes.nl. Meer informatie over het programma kunt u vinden op www.delimes.nl