Mind of an Anarchist


De Stem van Holland

De loze kreten van verkiezingsbeloftes vliegen ons weer om de oren. Verkiezingsdebatten vullen de gaatjes op televisie en radio tussen de talentenshows en de baby van Barbie. Het gaat vooral over het herstel of het behoud van ons, in het industriële tijdperk vergaarde, kapitaal. Alsof dat nog belangrijk is in de 21e eeuw, het tijdperk van verbinding. Steeds meer mensen keren zich af van de politiek en haar markttucht. Steeds meer mensen nemen zelf weer regie. Inmiddels zijn er al bijna 200 door mensen gestarte initiatieven voor het oprichten van coöperaties voor het duurzaam, in eigen beheer, opwekken van energie en in Heeze bestaat een coöperatie voor het aanleggen van glasvezel in het dorp. We winnen! We zijn de opgelegde marktwerking zat. De wereld wordt er niet beter van. Marktwerking veroorzaakt vals spel, ook wel competitie of concurrentie genoemd, en maakt het leven vooral duur.  Slechts een klein groepje (markt)leiders wordt er beter, of liever, rijker van. Of ze daarmee betere mensen worden is maar de vraag. Het veronderstelde marktevenwicht wordt nooit bereikt, omdat die gewoon niet bestaat. Het evenwicht tussen vraag en aanbod werd er bij gesleept om een economisch model te laten werken. Het bestaat niet echt! Keynes begreep dat heel goed, blijkens zijn uit 1930 daterende ‘Economic Possibilities for our Grandchildren’.  Hij vroeg zich af of de mens van zijn door arbeid en industrialisatie verworven vrijheid kan genieten of dat hij zich tot slaaf voor het leven laat maken van het economisch systeem. We kennen de uitkomst: 50% van de grootste economieën ter wereld zijn multinationals. We werken ons te pletter voor vrijheid en worden daarvoor na 12 september  beloond met €1.000! Hoe gemakkelijk hebben wij ons in laten palmen door de marktwerking, dat we dit een goede deal vinden?

De bankencrisis spreekt ons aan op onze moraal. Mensen beseffen steeds beter, dat een ‘goed leven’ meer waard is dan kapitaal op een bankrekening of belegd in effecten. De gewone dingen van het leven, goed nabuurschap, familie, zindelijk samenwerken, voor elkaar zorgen, zijn meer waard dan de inhoud van onze portemonnee. En van een democratisch leven komt ook al niets terecht, zolang een groot deel van dat leven, het bedrijfs-leven bijoorbeeld, helemaal niet democratisch ingericht is, maar juist allerlei trekken van een dictatuur heeft. Niet voor niets spreken we vaak van ‘marktdictatuur’, in plaats van marktwerking.

Wij, de mensen, beginnen de markt steeds beter te snappen. Internet gaf ons een kijkje in hoe ons leven door de marktleiders bedisseld wordt. We voelen ons bedrogen. Arabische lentes, de Instignados in Spanje, de Occupy-beweging,  zijn uitingen van de wereldwijde woede en verontwaardiging die leeft onder Ons, de mensen. Ook vooraanstaande wetenschappers hebben steeds beter in de gaten, dat het huidige neoliberale kapitalisme en haar vrije marktwerking helemaal niet zo vrij is en als utopisch kan worden beschouwd. Joseph Stiglitz (econoom) schrijft over ‘de prijs van ongelijkheid’, vader en zoon Skidelsky (econoom en filosoof) over ‘hoeveel is genoeg’, Herman Wijffels (econnom) over ‘duurzame circulaire economie’, Richard Sennet (socioloog) over ‘samen’ en Jim Stanford (econoom) schreef een realitycheck op het neoliberale kapitalisme. Allen kiezen ze voor iedereen, de gemeenschap en de wereld. Het is tijd om definitief afscheid te nemen van het feodale tijdperk. en te kiezen voor ‘een goed leven’. De meeste mensen in de grote economieën hebben alles wat ze nodig hebben om een ‘goed leven’ te kunnen leiden. Zij kunnen zelfs alle mensen op de wereld voorzien van dezelfde benodigdheden. Spullen in overvloed. Meer van het zelfde helpt ons daar niet bij, zeker niet als het alleen maar betekent dat we er nog langer en harder voor moeten werken. De datum van vrijlating uit de markttucht schuift al richting 68 jaar. Je mag van geluk spreken als je dan kapitaalkrachtigen gezond bent en van je ‘vrijheid’ kan genieten. Eenmaal gepensioneerd, onrendabel en afgeschreven in termen van marktwerking, weten we echter niet wat we met onze vrijheid moeten doen. Tijdens het golfen, tennissen en kaarten bespreken we liever de laatste aflevering van TVOH of Sterren Springen op Zaterdag in plaats van hoe we de volgende generaties helpen met hun grote vragen in het leven.

Ik hoop dat Wij, de mensen, op 12 september onze stem laten horen, De Stem Van Holland, en dat we kiezen voor een goed leven voor elkaar, iedereen, de gemeenschap, de wereld. Van politieke ideologieën moeten we het niet hebben, van de markt en haar economie ook niet. Wij, DSVH, kiezen voor Coöperatieve Anarchie, een samenleving zonder overheersing van één individueel belang!

Dit niet-stemadvies is natuurlijk maar een advies. Doe er mee wat u goeddunkt.

Deze column werd eerder geplaatst op http://corporatecompassion.nl/

Advertenties


10 Nieuwe beginselen voor de economie

Het wordt steeds een beetje beter. Ondanks voortdurend stijgende werkloosheidscijfers, steeds hogere energiekosten, de kennelijk bodemloze beerput van bankschandalen, naar beneden bijgestelde ‘credit ratings’ van alles wat in geld uit te drukken is en ondanks politici, wiens holle frasen en loze beloftes op beterschap allang niet meer worden geloofd, is er een kentering gaande in het denken over hoe Wij, de mensen, ons leven kunnen beteren. Misschien wel de krachtigste katalysator voor een fundamentele verandering is vernieuwing van de organiseerprincipes onder ons economische systeem, dat uit de 19e eeuw stamt. Een ‘upgrade’ anno de 21e eeuw is dringend noodzakelijk. Daarom introduceer ik hier graag een tiental van deze ‘nieuwe’ economische principes.

 

Principe 1: Het behoud van de natuur, haar grondstoffen en haar organiseerprincipes staan aan de basis van hoe wij, de mensen, onze samenleving organiseren.

Terug naar de menselijke maat in en met de lokale natuurlijke omgeving. Het met brute kracht forceren van ons bestaan op aarde heeft veel schade toegebracht aan ons ecosysteem. We hebben de natuur er echter nooit door kunnen bedwingen. Als de mens als soort wil overleven, dan zal ze zich aan de natuurlijke context moeten aanpassen.

 

Principe 2: Je doet de dingen zélf, tenzij er iemand is die het beter kan.

Dit principe leerde ik in het Noordoosten van IJsland, waar gemeenschappen niet veel groter zijn dan enkele honderden inwoners. Van de crisis hebben zij weinig gemerkt, want er waren nooit veel grondstoffen en middelen voorhanden om groot te denken of om specialisten in te huren. Het streven is om zelfvoorzienend te zijn. Dat geeft vrijheid, maar vraagt ook verantwoordelijkheid voor het onderhouden van je eigen vakmanschap en een houding van een leven lang leren en werken aan je eigen curriculum voor het leven.

 

Principe 3: Economische bedrijvigheid streeft naar het beste voor de wereld.

In plaats van de beste ván de wereld te willen worden, streven we er naar onze bedrijvigheid te laten bijdragen aan het beste vóór de wereld. Lokaal georganiseerde coöperatieve economieën leiden tot grotere sociale samenhang en grotere gelijkheid, zonder dat we allemaal eenheidsworst hoeven te worden. Er zijn voldoende mogelijkheden om je te onderscheiden.

 

Principe 4: Delen is het nieuwe hebben.

Was het verzamelen en hebben van kapitaal de grote drijfveer achter het huidige neoliberale kapitalistische economische systeem, in haar opvolger anno 21e eeuw zijn kennis en creativiteit de belangrijke drijfveren. En voor kennis en goede ideeën is delen de krachtigste vermenigvuldiger. Eigendom is een vorm van diefstal.

 

Principe 5: Op basis van overvloed in plaats van schaarste.

Er is genoeg voor iedereen als we afleren in termen van schaarste te denken. Schaarste leidt tot enorme economische ongelijkheid. Het gaat er ook niet om iedereen een luxe leven te bieden, maar over het creëren van een wereld van mogelijkheden, die voor iedereen op gelijkwaardige voorwaarden toegankelijk zijn. De hiervoor noodzakelijke technieken zijn al in belangrijke mate beschikbaar. Geef ze in handen van iedereen en overvloed wordt een belangrijke katalysator naar een robuuste en duurzame maatschappij.

 

Principe 6: Economie streeft naar het eerlijk verdelen van de welvaart.

Technologische vooruitgang maakt ons leven gemakkelijker en bespaart ons veel tijd. Het zorgt er echter ook voor, dat er in de toekomst steeds minder banen beschikbaar zijn voor steeds meer mensen. En aangezien onze individuele welvaart wordt betaald met het inkomen uit werk zullen we naar een systeem moeten, waarin de welvaart op een eerlijke manier wordt (her)verdeeld. Laten we de welvaartsongelijkheid zich verder ontwikkelen, zoals in ons huidige economische systeem gebeurt, dan is het gevolg een explosieve sociale toestand, die zal leiden tot burgeroorlogen en ander geweld. Ik kies dan liever voor sterke sociale samenhang.

 

Principe 7: Economie is circulair georganiseerd.

In de economie van de toekomst bestaat geen afval. ‘Cradle to Cradle’ is uitgangspunt voor het ontwerpen en produceren van producten. Ook geldstromen volgen circulaire patronen. Lokale economieën vormen de basis, waarbij lokaal bestede middelen bij voorkeur ook weer lokaal geïnvesteerd worden. U betaalt niet langer voor het verbruik, maar voor het (tijdelijk) gebruik van middelen.

 

Principe 8: Genoeg is genoeg

Kwantitatieve economische groei heeft zijn grenzen. Volwassen economieën streven vooral kwalitatieve ontwikkeling na. Hogere levenskwaliteit voor iedereen, gebaseerd op de ‘Piramide van Overvloed’ (Damandis & Kotler): beschikbaarheid van goed drinkwater, gezond voedsel, veilig onderdak, vrije communicatie, vrije toegang tot informatie, toegang tot goed onderwijs, beschikbaarheid van duurzame energie, sterke gezondheidszorg en individuele vrijheid die niet bijt met de samenlevingsvrijheid. Je neemt niet meer dan noodzakelijk, dan heeft een ander ook wat en wordt de natuur niet onnodig belast met onze verbruikszucht.

 

Principe 9: Wie het weet mag het zeggen.

Het tijdperk van management is voorbij. Door de hoge onderlinge verbondenheid in (virtuele en sociale) netwerken en 24/7 beschikbaarheid van benodigde informatie raken managers in toenemende mate overbodig. Hun kennisvoorsprong en bijbehorende machtspositie gaan in rap tempo verloren. In platte netwerken bepalen kennis, talent en vaardigheden in een specifieke context wie tijdelijk de leiding krijgt. Het gezamenlijk doel van een netwerk van gelijk geïnteresseerden is leidend voor wat moet gebeuren.

 

Principe 10: Alleen ga je sneller, samen kom je verder.

Samenwerken is het geheim van het succes van de toekomstige economie. Marktwerking heeft dit probleem niet op kunnen lossen. We kunnen er maar het beste afscheid van nemen. Concurrentie leidt vaker tot competitievervalsing dan tot open en eerlijke coöperatie. Zij die blijven kiezen voor snel en bovenmatig eigengewin zullen ontmaskerd worden en indien noodzakelijk uit de netwerken verstoten worden.

 

Beetje bij beetje ontdekken we organiseerprincipes, die het predicaat duurzaam en robuust lijken te mogen dragen. Het zijn de principes van toekomstige generaties. Bent u geboren voor 1985, dan zult u ze nog wel verwarrend vinden, omdat de algoritmes van ons oude denken in de weg zitten. Voor generaties geboren na 1985 zijn deze principes al vanzelfsprekender. Zij gedragen zich niet als boekhouders, maar durven ongehoorzaam te zijn. Ze laten zich leiden door hun idealen, dromen en wensen. Laten wij, oudere generaties, ons vooral door deze generatie laten leiden en ze helpen behoeden voor de fouten die wij in onze tijd gemaakt hebben. Wilt u meer betekenen? Stelt u zichzelf dan de volgende vraag: Doet u momenteel iets dat een betekenisvolle bijdrage levert aan genoemde 10 beginselen? Als het antwoord ‘Nee’ is, weet u wat u te doen staat.

Deze column is eerder geplaatst op http://www.organisatieactivist.nl



Homo Passio

Homo Passio [homo passio, ook wel homo civis seditiosus turbulentus cooperantem ofwel coöperatief anarchist], opvolger van de Homo Consumens, de tijdens het Kapitalistoceen (1848 – 2012 n.Chr.) levende mensensoort die zich kenmerkte door een dwangmatige zucht naar verbruiken, vernietigen en vergaan. De homo passio wist zich aan deze consumptieve stoornis te ontrekken toen hij zich realiseerde welke schade door dit gedrag aan de wereld werd toegebracht. Aanvankelijk werd de homo passio geremd door rationaliteitschaamte, maar na een korte, wereldwijde, periode van herbezinning, het Occupatioceen (2011 – 2012), richtte de homo passio zich op het beste vóór de wereld.

Lichaamsbouw
De homo passio is actief, zorgt goed voor zijn omgeving en staat stil bij wat hij doet. Hij ziet er een stuk gezonder uit, dan zijn op vele fronten aan obesitas lijdende voorganger. De homo passio is energiek, betrokken en vitaal, eet vooral streekproducten uit de wereldkeuken, een echte kosmopolivoor.

Sociale en politieke organisatie
De eerste homo passio’s leefden in een breed gebied langs de Limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk. Vanaf ongeveer 2005 n.Chr. noemden zij zich Rijnlanders, waarmee ze aangaven dat zij zich in hun sociale en werkende leven organiseerden op basis van vakmanschap, vertrouwen en verbinding. Zij inspireerden elkaar met veel getwitter op congressen, lezingen, in artikelen en boeken en op de sociale netwerken. Aanvankelijk zetten zij zich vooral af tegen de Angelsaksische homo consumens, die zich organiseerden vanuit militaire organiseerprincipes command, control en communicatie. Later verbonden zij zich wereldwijd in netwerken waarin naast de Rijnlandse principes ook passie, verlangen en idealen centraal staan. Velen in die tijd waren activistisch en lieten via maatschappelijke bewegingen als Occupy, Instignados (Spanje), en de Arabische lente van zich horen. Deze bewegingen zetten de wereld op zijn kop en de homo passio greep zijn kans om aan iedereen duidelijk te maken, dat zij kozen voor een op andere basis georganiseerde wereld. Hun vrijheid hanteren ze welbewust, zodat ze de samenlevingsvrijheid, hun grootste goed, niet in gevaar brengen.
In plaats van in het publiek te zitten, kiest de homo passio er voor op het podium te staan. Anders dan de homo consumens, die zich aangeleerd hulpeloos gedroeg, bemoeit de homo passio zich met wat moet gebeuren en er toedoet. Ze laten zich inspireren door de wereld. Aan hun beschaafde manier van samenleven en samenwerken herken je een hoge mate van tolerantie. Ze leren van elkaar en zien de wereld als leerplek. Ze vertrouwen op wat ze weten en weten waarin ze geloven. Alles staat in dienst van samenlevingsvrijheid, de vrijheid waarnaar ze streven en waar ze hun levensmotto aan ontlenen: ‘Freedom, use it or lose it’. Ze volgen geen politieke ideologie, maar gedragen zich coöperatief anarchistisch, waarmee ze aangeven, dat ze een duidelijke voorkeur tonen voor organiseren zonder overheersing van enig individueel belang.

Fossielen
Als eerste menssoort laat de homo passio weinig fossielen achter. Onder de noemer duurzaamheid ontwikkelden ze een levensstijl, die gebruik maakt van natuurlijke circulaire processen en bouwstijlen. Een typisch homo passio fossiel is dan ook nauwelijks van natuur te onderscheiden en daardoor moeilijk te vinden.

Uitsterving
Het lijkt er op dat deze mensensoort voorlopig geen opvolger heeft.

Zie ook
Eerste geschriften van de homo passio zijn onder andere gevonden op http://www.organisatieactivist.nl

Deze column werd eerder gepubliceerd op http://www.corporatecompassion.nl



Wanorde en chaos als de ordetroepen verschijnen

Al bijna twee weken bezetten ze het Puerta del Sol-plein in Madrid. Spaanse jongeren die protesteren tegen de jeugdwerkloosheid (inmiddels 43%) in hun land, tegen overheersing door het neo-kapitalisme, dat ze verwijten een kansloze situatie te hebben veroorzaakt voor jonge mensen. Het is een geordend protest. Er worden geen stenen gegooid, barricades opgeworpen of auto’s gemolesteerd. In plaats daarvan houden ze met ekaar dialogen over de echt belangrijke onderwerpen van deze tijd. Hun tentenkamp breidt zich iedere dag uit. De demonstranten hebben uitgiftepunten ingericht voor eten en drinken, er is een kindercrėche en een afdeling gevonden voorwerpen. De bedoeling is de revolutie ‘respectvol te laten verlopen’.

In Barcelona hadden sympathisanten van de demonstranten in Madrid een soortgelijk kamp opgeslagen op het Plaza de Catalunya. Ook hier protesten tegen de hoge werkloosheid onder jongeren en de door regering vastgestelde bezuinigsmaatregelen. Er was niets geweldadigs of onbehoorlijks aan het protest te merken. Echter, op vrijdag 27 mei, de dag voorafgaand aan de Champions League Finale voetbal tussen Manchester United en Barcelona, ging het mis. Het Plaza de Catalunya stond gepland als plein voor feestelijkheden voor het geval Barcelona de cup met de grote oren zou winnen. De burgermeester verzon een reden om de oproerpolitie op de demonstanten af te kunnen sturen. ‘Veiligheid’en ‘hygiëne’ werden de drogredenen voor het gebruik van buitenproportioneel geweld. Met harde hand werd het plein schoongeveegd. De televisiebeelden tonen harde klappen uitgedeeld door de oproerpolitie en er wordt zelfs op de demonstranten geschoten met rubberen kogels. Meer dan honderd gewonden vielen er in het geweld.

Het zal wel aan mijn verkeerde begrip van de term ‘oproerpolitie’ of ‘ordetroepen’ liggen, maar het lijkt mij, dat veel demonstraties best heel ordelijk verlopen, totdat  de ordetropen verschijnen. Na slechts enkele simpele waarschuwingen besluiten zij tot het aanwenden van grof geweld, waarbij de maat ook nogal eens zoek raakt. Er is geen sprake van het zoeken van de dialoog met de demonstraten, geen sprake van enige wil om gezamenlijk tot een oplossing te komen. Het enige wat wordt uitgesproken is iets in de trant van: “Verwijdert U of geweld zal worden gebruikt!”. Daar waar de demonstratie behoorlijk ordelijk verliep, ontstaat ineens chaos en wanorde. In Barcelona, omdat een voetbalfinale kennelijk belangrijker wordt geacht dan 43% jeugdwerkloosheid en een uitzichtloze toekomst voor jongeren. Het is maar dat u zich realiseert wat er gebeurt. En in het vervolg op de veldslag worden in de media door heersers, overheid en andere machthebbers vooral de demonstranten afgeschilderd als de ordeverstoorders. Dat is de wereld op zijn kop.

Reality check: Het zijn de machthebbers, die vooral hun eigen orde en positie willen handhaven. Daartoe gebruiken zij de hun ter beschikking stande machts- en geweldmiddelen, zoals oproerpolitie met wapenstokken en rubber kogels. Hun, vooral economisch, eigenbelang gaat kennelijk boven belangen van bijvoorbeeld werkloze jongeren. Het is dus maar wat je onder orde verstaat. Colin Ward zegt het met deze woorden: “Er is een orde opgelegd door geweld en terreur, er is een orde afgedwongen door bureaucratie m.b.v. politie en er is een orde, die spontaan ontstaat, omdat wij sociale dieren zijn, in staat om ons eigen lot te bepalen”.  Als de eerste twee vormen van orde afwezig zijn, heeft de spontane en vooral veel menselijkere vorm van orde kans zich te ontwikkelen. Pas dan zullen we ons vrij kunnen voelen, een orde waarvan Pierre-Joseph Proudhon stelt: “Vrijheid is de moeder, en niet de dochter, van alle orde.”



L’Etat c’est Nous

De huidige dominante parlementaire stelsels werken niet meer. In veel landen met zo’n stelsel laait regelmatig de discussie op te hervormen, bijvoorbeeld ons huidig kiesstelsel. Ook in Nederland werd onlangs weer het idee geopperd de kiesdistricten en het kiesstelsel te hervormen. Was het niet Minister Hillen die dit naar voren bracht? Volgens mij gaat deze discussie over iets groters dan kiesstelsels. Eigenlijk stellen we de ‘moderne’ democratische staat ter discussie. Het concept ‘staat’ of ‘natie’ is een gekunsteld concept, een onnatuurlijke manier om gemeenschappen te organiseren. Aanhangers van het begrip ‘staat’of ‘natie’ zijn meestal politici, bang dat ze hun macht, invloed en positie verliezen aan iets als kleine lokaal zelf-organiseerde gemeenschappen, regio’s zonder landsgrenzen en federaties, waarin de inwoners, ‘gewone burgers’ in hun taal, samen bepalen en besluiten in federaal of coöperatief verband. Het is lastig daarin je zin door te drijven.

Het begrip ‘staat’ kreeg zijn kracht onder andere door de unificatie van Duitsland en Italië in de 19e eeuw. Duitsland werd door Bismarck en keizer Wilhelm I gevormd en Italië door Cavour, Mazzini, Garibaldi en Vittorio Emanuelle II. De rest van de wereld heette ze van harte welkom. Eindelijk werd afscheid genomen van de rare principalen, republieken, pauselijke provincies en stadsstaten. Ze werden als officiële naties, rijken en overwinnars beschouwd, net als het Frankrijk onder zonnekoning Louis XIV. Deze rekende al eerder met geweld af met lokale zelf-organisernende gemeenschappen onder de slogan ‘L’état c’est moi’. Zijn voorbeeld werd en wordt gevolgd door recente zonnekoningen zoals Hitler, Stalin, Khadaffi, Mubarak, Kim Jong’il en andere Iwan’s de Verschrekkelijken.

Enkele eeuwen later staat het concept ‘staat’opnieuw onder druk. Onder invloed van de mogelijkheden van het internet en de sociale media, organiseren steeds meer mensen zelf hun zaken wel. Het afscheid van de verzorgingsstaat, die wel weet wat goed is voor de burgers, is al begonnen, maar nog niet tot politici en machthebbers doorgedrongen. Opkomsten bij verkiezingen zijn overal laag, want de mensen geloven niet langer in politici en al helemaal niet meer als wetgevende macht. Keer op keer voelen mensen zich belazerd door hun zognaamde parlementaire vertegenwoordigers. Gek worden ze van de bureaucratische regelgeving, die ze aan hun opleggen. Regels die steeds verder gaan, zelfs tot ver achter de voordeur, de Engelse uitdrukking ‘my home is my castle’ geweld aandoend.

De ‘gewone burger’is in veel zaken slimmer geworden dan de politici en staatsmannen die hun leven overheersen. Gedoe om zetels bij de G20, vetorechten bij de UN en dergelijk geneuzel, is niet hun ding. Ze dragen niet bij aan een betere wereld, maar splijten gemeenschappen van mensen en kosten bergen geld en energie. Gebruikmakend van hun eigen kracht en wijsheid organiseren in toenemende mate mensen hun eigen leven wel, bijvoorbeeld in lokale broedplaatsen of de Coöperatie Achterhoek, die onlangs werd opgericht. Lands- en gebiedsgrenzen gelden hierbij niet. Het zijn gekunstelde barrières, die ons meer in de weg staan dan helpen. Politieke belangen doen hierbij niet ter zake. Deze zelf-organiserende gemeenschappen geven zelf wel aan wat ambtenaren voor hun moeten faciliteren of officieel in regelgeving moeten vastleggen. Zo ondersteunt een moderne overheid de mensen. In IJsland hebben ze die les wel geleerd na de recente ervaringen met corrupte politici, die hun hoofd al te zeer lieten hangen naar industriële Iwan’s de Verschrikkelijken. De grondwet wordt daar momenteel herschreven door de mensen zelf. Daar kunnen wij een voorbeeld aan nemen. Als we dan toch echt willen hervormen, schakel dan de wijsheid van de mensen in, dan blijft het niet bij zoethouderij van de burgers. Wij, de mensen kunnen zelf heel goed aangeven wat er dan bij wet geregeld moet worden en wat niet. L’Ėtat c’est Nous!



Social Request: NU doorpakken!

Het kerstgevoel van 2010 kwam uit het Glazen Huis in Eindhoven. De afsluiting van een weergaloze week 3FM Serious Request leverde een recordbedrag op van €7.135.707. Niemand had gedacht dat het nog mogelijk was het bedrag van 2009 te evenaren toen de Nederlandse gedoogregering liet weten vanwege de bezuinigingen ook geen geld meer te geven aan het jaarlijkse nationale kerstevent. Deze gedoogregering verzweeg het gemeenschappelijke en deed de deur naar WIJ, de mensen, definitief op slot. WIJ de mensen sprongen hiervan massaal op tilt. Opgezweept door drie knotsgekke dj’s besloten WIJ, de mensen, de gedoogregering een poepie te laten ruiken: Ons feestje bederven? Ik dacht het niet!

De vlam sloeg in de pan. We moesten en zouden het bedrag van 2009 evenaren.  Of het nu voor malariakindjes of voor aan HIV lijdende weeskinderen in Oeganda is, het doel is zinvol en het motto was duidelijk: WIJ, de mensen, laten ze niet in de steek! Honderden initiatieven werden opgezet om geld in te verzamelen. Kinderen van nog geen tien jaar oud wisten een betere bestemming voor hun spaarcentjes dan het volgende playstationspelletje. Ouders werden gegrepen door zoveel medeleven en voegden grotere bedragen toe. Dan maar even geen winterefteling. Studenten, normaal gesproken moet je niet aan hun drinkgelag komen, besloten tot ludieke inzamelacties. Van koekjes tot condooms, alles werd verkocht om bij te dragen. De vele duizenden kleine bijdragen telden op tot de €7,1 miljoen op de slotavond. De menigte was uitzinnig en werd beloond met een sociaal spektakel, waarbij iedereen mee kon doen. Via sms, Twitter, TV, radio, e-mails, de krant en alle andere beschikbare media communiceerden ze met elkaar over hoe ze bijdroegen aan de goede zaak. Als beloning beleefden WIJ een prachtige kerstavond. De kerken moeten aan hun bezoek gemerkt hebben, dat zij de boot in 2010 helemaal gemist hebben. Het ultieme kerstgevoel kon je (mee)beleven met Serious Request in Eindhoven.

Hier hadden WIJ, de mensen, behoefte aan. In verbinding met andere deelnemers stonden we niet stil bij wat we belangrijk vinden, maar kwamen we juist in beweging. Het geduld waarmee WIJ in de rij stonden voor de brievenbus van het Glazen Huis, het respect voor iedere bijdrage, groot of klein, kweekte een saamhorigheid, die alleen maar kon eindigen in een groot feest. Over medemenselijkheid, betrokkenheid en solidariteit gesproken. Lieve Koningin, heeft u dat ook gevoeld toen u deze ‘gedrochtregering’ beëdigde? WIJ, de mensen, tot op de dag van vandaag nog niet. Er stond geen regeringsvertegenwoordiger op, die de moed bij elkaar raapte bij het zien van zoveel sociale actie en besloot om alsnog bij te dragen. De afstand tot de mensen is door de stellingname van de gedoogregering alleen maar groter geworden. Er zal een moment komen, dat WIJ de mensen hen niet langer zullen gedogen en dan mag u hopen, dat WIJ nog enig mededogen met u zullen hebben. Oproepen tot wederzijds respect heeft geen effect, onvoorwaardelijk wederzijds altruïsme wel. WIJ, de mensen, hebben geen behoefte aan de morele regelzucht van een gedoogregering, Paus of Koningin. WIJ regelen het voortaan zelf wel.

Serious Request 2010 was vooral ook een Social Request, een oproep aan iedereen om te tonen wat WIJ, de mensen, wel weten: “Er is sprake van een verbijsterende liefde, en WIJ, de mensen, ontkenden dat gevoel niet langer. WIJ, de mensen, begrijpen het verbijsterende aanbod, dat het leven in zich heeft. En WIJ, de mensen, vertrouwen niet langer op maatschappelijk blinde politici, Pausen en vorstinnen, die de liefde en het leven niet meer herkennen. #fail!” Het gevoelsmens Herman van Veen duidde ons de weg: de 21e eeuw gaat over Sociaal Kapitaal. Daarom een Social Request aan WIJ, de mensen: Wees moedig, laten we nu doorpakken! Wij doen het zelf wel. Als zij serieus willen aanhaken, dan zullen we dat overwegen, want WIJ weten: de belangrijkste les van het leven is tolerantie.



Verval begint met een Colosseum

Volgens de Canadese politicoloog Thomas Homer-Dixon is één van de oorzaken van het verval van het Romeinse Rijk de bouw van het Colosseum. De totale hoeveelheid energie, welke nodig was om het enorme theater te bouwen was immens en putte het Rijk tot in wijde omgeving rondom Rome uit. Het is een terugkerend patroon in onze samenleving. Ook nu nog bouwen we nog Colosseums met als onvermijdelijk gevolg de ineenstorting van een imperium.

Het is misschien even wennen aan het idee, maar wat het Colosseum teweeg heeft gebracht in het Romeinse Rijk doet bijvoorbeeld de Noord-Zuid Lijn voor Amsterdam. Het project loopt aan alle kanten de spuigaten uit, en zet daarmee heel veel andere ontwikkelingen voor Amsterdam muurvast. Er is domweg geen geld, mankracht of andere energie meer beschikbaar om ze uit te voeren. Tel dit op bij de sociale onrust in de stad, de immigrantenproblematiek, de economische malaise waarin bedrijven verkeren en al snel ontstaat het beeld van een behoorlijk explosieve situatie, waarin maar het minste geringste hoeft te gebeuren om de boel te laten klappen. Artikel 12 ligt voor Amsterdam om de hoek.

In Griekenland is dit al zichtbaar geweest. Terwijl het land financieel-economisch toch al niet zo sterk was organiseerde het de Olympische Zomerspelen. De laatste centen gingen op aan het bouwen van sportpaleizen. Tel hierbij op de toch al slechte economische situatie, de welig tierende corruptiepraktijken en er hoeft maar een klein kinkje in de kabel te komen om de bevolking massaal in woede de straat op te laten gaan. Inmiddels is het land failliet en wordt het misschien spoedig gevolgd door Zuid-Afrika, dat in grote armoede heftig investeerde in het bouwen van stadions voor het WK voetbal 2010.

Het is nog een wonder, dat het niet tot geweldadige opstanden is gekomen onder ABN AMRO personeel. Ook daar werd  het imperium verRijkt met een Colosseum-project. De complexiteit van de organisatie was echter al hoog en de economie stond er op het moment van de investering ook al niet best voor. Uiteindelijk was er ook maar weinig, zoals het overgelopen ego van een topman, voor nodig om het imperium in elkaar te laten storten.

Ook de Verenigde Staten staan er in het licht van een Colosseum beroerd voor. Het land is technisch failliet op vele fronten. De oorlogindustrie, het Colosseum van de VS, hield het land nog een beetje op de been en het volk bij elkaar (gezamenlijke vijand), maar de situatie is explosief. De economische armoede en ongelooflijke scheve inkomensverdeling zetten de boel intern op scherp en er hoeft nog maar iets te gebeuren of het gaat helemaal mis. Een 3e Wereldoorlog lijkt eerder op een massale volksopstand dan een atoomoorlog.

Kleine oorzaken met grote gevolgen zijn niet zeldzaam in onze geschiedenis. We leren er echter weinig van. Misschien wel omdat we steeds weer op zoek gaan naar een bestuurlijke oplossing voor de grote problemen, zoals de grote crises van dit moment (financieel, economisch, energie, klimaat, voedsel, moraal). Daarvoor zijn de problemen echter te complex. En zelfs die bestuurlijke oplossingen verkeren momenteel in crisis, met Nederland en België voorop en juist deze landen plannen gewoon een Colosseum met de organisatie van het WK voetbal in 2018. De gemeente Rotterdam weet nu al niet waar ze de energie en middelen vandaan moeten halen om een nieuwe Kuip te bouwen. En een extra ring op de Arena in Amsterdam is echt even teveel na het Noord-Zuid debacle. Alles hangt met alles samen en er hoeft maar weinig te gebeuren of het systeem stort in elkaar.

Ik wil geen 2012 Maya-doemscenario schrijven, maar de vele signalen kunnen we niet negeren. Het hoeft ook niet zo ernstig mis te gaan. Als we NU de signalen voldoende onderkennen en NU gepaste maatregelen nemen dan schuilt in iedere crisis ook een kans op duurzame vernieuwing, maar dan moeten WIJ, de mensen, wel de ruimte krijgen om die kansen te creëren en te benutten. Als we het slim aanpakken en een beetje geluk hebben valt er nog veel te redden. Daarvoor dienen we weer één te worden met de natuur, dat lijkt toch de aangewezen weg. Leven met de aarde, in polaats van op de aarde. Nieuwe Colosseums passen daar niet bij.

Er is juist nu behoefte aan een grotere variëteit in gedragsrepertoir. Autonome, vrij denkende en vrij handelende, verantwoordelijke mensen moeten kunnen experimenteren om tot creatieve oplossingen komen die werken om de crises te voorkomen, danwel oplossingen daarvoor te vinden. Bestuurlijke betutteling, strakke handhaving van bureaucratische regels en het blind volgen van de volgende zogenaamd sterke ‘Grote Leider’, vertragen de sociale vernieuwing en vergroten daarmee de kans op die fatale gebeurtenis, die het hele systeem ineen laat storten. Veerkracht is gewenst en een veerkrachtige samenleving komt niet voort uit een hiërarchisch aangestuurde samenleving. Hoog tijd om de wijsheid van de massa te mobilseren en ruimte te geven, hoog tijd voor Cooperatieve Anarchie, want veerkracht komt van onderaf. Regeringen zullen ons niet kunnen helpen, zij lopen slechts achter de feiten aan. Als u nog op zoek was naar een doel in uw leven, dan is deze hierbij gevonden. Ik wens ons allen veel succes met de vernieuwing van onze samenleving en weinig Colosseums!