Mind of an Anarchist


Ik ben lekker stout
6 augustus 2012, 13:46
Filed under: Geen categorie | Tags: , , , , , , ,

Ik wil niet meer, ik wil niet meer!

Ik wil geen steun meer geven!

Ik wil niet zeggen tegen die bankmeneer:

natuurlijk krijgt u nog een beetje meer …

nee, nooit meer van mijn leven!

U kunt voor mijn part op mijn rug

Ik haal lekker mijn centjes terug!

 

Ik wil geen verkiezingsleuzen, ook al zijn ze nog zo boud,

of credit ratings oppoetsen!

Ik wil lang studeren, ook al ben ik oud

Ik wil niet volgzaam zijn, maar stout

en met 130 over de A2 roetsjen

en films downloaden op mijn PC

piraten pakken we wel op zee!

 

En niet meer hoeven bukken in de klas

maar mijn nek uitsteken

en spugen op mijn schoolpas

en ik wil op mijn sterfbed pas

misschien weer over resultaten spreken!

en ik wil alles wat niet mag,

de hele dag, de hele dag!

 

Op de tribune van de 2e Kamer zit ik niet gedwee

maar strijdbaar voor het goede

en tegen zinloze voorstellen roep ik aldoor: nee!

Aan dat staatsboekhouden doe ik niet meer mee

En ik wil niets meer moeten

En dat is alles wat ik wil

en als ze kwaad zijn , zeg ik: Kus mijn bil!

 

(vrij naar Annie M.G. Schmidt, Ik ben lekker stout)

Deze column werd eerder geplaatst op http://www.organisatieactivist.nl

Advertenties


Ons brein is onze handicap

“That what we are afraid of, is what thrills us the most”

Ik ben er wel eens jaloers op: mensen die een opgeruimd hoofd hebben. Ze leven een simpel leven, niet lastig gevallen door een teveel aan kennis, zorgen, of nieuwe ideeën. Ze leven op een automatische piloot. Iedere dag beleven ze weer opnieuw. Alle problemen die ze tegenkomen pakken ze op dezelfde manier aan. Niks aan de hand als het weer niet beter wordt. Ze merken het niet eens op. Morgen beginnen ze met dezelfde energie als vandaag. Grazend als een mak schaap pakken deze mensen vandaag problemen aan op dezelfde manier als gisteren. Bij tegenwind draaien ze gewoon de kont in de wind, want dan heb je er geen last van. Kuddes mensen leven op deze manier. Braaf gaan ze naar hun werk en voor ieder probleem dat voorligt of besluit dat ze moeten nemen kiezen ze die ene, twee dimensionale, aanpak: goed of fout, links of rechtsom. Voor sommige mensen is het om gek van te worden. Volgens de ‘twee dimensionalen’ zijn zij niet goed bij hun hoofd. Zij proberen namelijk hun hele brein te gebruiken en dat is nu juist hun handicap, zo wordt hun steeds gezegd.

Het leven in Nederland, een ander woord voor platland,  is lastig voor een heel breingebruiker. Je snapt er namelijk steeds minder van. Steeds benader je problemen vanuit meerdere dimensies, integraal, als ‘whole system’, maar dan kom je niet tot dezelfde oplossingen als de twee dimensionale platdenkers, die overigens een steeds belangrijker deel van de samenleving uit te lijken gaan maken. Ze zitten tegenwoordig zelfs in het kabinet. Je krijgt platdenkers jouw oplossingen ook niet aan het hoofd gepraat, want denken in meer dan twee dimensies durven platdenkers niet of nog erger: ze willen het niet. Het moet heerlijk zijn, die onwetendheid. Gewoon iedere dag dezelfde oplossing toepassen op alle vraagstukken en bij tegenwind draai je de kont in de wind en het nieuwe probleem glijdt langs je af, of zo u wilt, het ene oor in en het andere oor uit. Steeds meer mensen lijken te kiezen voor zo’n simpel leven en stoppen met nadenken. Misschien wel omdat ze er gek van worden iedere dag opnieuw hun meerdimensionale oplossing voor vraagstukken aan platdenkers te moeten uitleggen. Het gevolg is dat het leven platland er steeds onaantrekkelijker uit komt te zien voor heel breindenkers.

Zou het leven er mogelijk toch niet mooier uit kunnen zien als we in meerdere dimensies zouden kunnen denken? Als we toch eens meerdere perspectieven zouden kunnen zien? Dan komen we wellicht ook met andere oplossingen en hoeven we ook niet steeds de kont in de wind te draaien bij tegenwind. Het is maar een ‘brainwave’ hoor, maar misschien wel eentje die u op andere gedachten brengt. Ik zou platdenkers willen vragen proberen te surfen op die brainwaves. Wees er niet bang voor. Probeert u de brug tussen uw linker en rechter hersenhelft eens uit. U komt er wellicht achter, dat niet alle problemen hetzelfde zijn. Het ene probleem is complexer dan het ander. En als u het vanuit meerdere perspectieven bekijkt, dan komt u wellicht ook met andere oplossingen. Oplossingen die het probleem oplossen, zodat u de volgende dag fris aan een nieuw probleem kunt beginnen en echt een opgeruimd hoofd heeft, omdat het oude probleem niet meer bestaat. In plaats van een twe edimensinaal plan van aanpak komt u met een meerdimensionale mindmap. Ze zijn wellicht complexer, maar daarmee niet ingewikkelder (complex). Uw mindmaps bieden meerdere keuzes, nieuwe mogelijkheden. Wilt u het niet proberen? Waar bent u bang voor? Het brein is misschien wel de grootste handicap van de mens en daar moeten we dus goed mee leren omgaan. Gebruik uw hersens en loop niet steeds achter de platdenkers aan. Uw leven wordt er een stuk interessanter van.

Henk Hogeweg, organisatie anarchist



L’Etat c’est Nous

De huidige dominante parlementaire stelsels werken niet meer. In veel landen met zo’n stelsel laait regelmatig de discussie op te hervormen, bijvoorbeeld ons huidig kiesstelsel. Ook in Nederland werd onlangs weer het idee geopperd de kiesdistricten en het kiesstelsel te hervormen. Was het niet Minister Hillen die dit naar voren bracht? Volgens mij gaat deze discussie over iets groters dan kiesstelsels. Eigenlijk stellen we de ‘moderne’ democratische staat ter discussie. Het concept ‘staat’ of ‘natie’ is een gekunsteld concept, een onnatuurlijke manier om gemeenschappen te organiseren. Aanhangers van het begrip ‘staat’of ‘natie’ zijn meestal politici, bang dat ze hun macht, invloed en positie verliezen aan iets als kleine lokaal zelf-organiseerde gemeenschappen, regio’s zonder landsgrenzen en federaties, waarin de inwoners, ‘gewone burgers’ in hun taal, samen bepalen en besluiten in federaal of coöperatief verband. Het is lastig daarin je zin door te drijven.

Het begrip ‘staat’ kreeg zijn kracht onder andere door de unificatie van Duitsland en Italië in de 19e eeuw. Duitsland werd door Bismarck en keizer Wilhelm I gevormd en Italië door Cavour, Mazzini, Garibaldi en Vittorio Emanuelle II. De rest van de wereld heette ze van harte welkom. Eindelijk werd afscheid genomen van de rare principalen, republieken, pauselijke provincies en stadsstaten. Ze werden als officiële naties, rijken en overwinnars beschouwd, net als het Frankrijk onder zonnekoning Louis XIV. Deze rekende al eerder met geweld af met lokale zelf-organisernende gemeenschappen onder de slogan ‘L’état c’est moi’. Zijn voorbeeld werd en wordt gevolgd door recente zonnekoningen zoals Hitler, Stalin, Khadaffi, Mubarak, Kim Jong’il en andere Iwan’s de Verschrekkelijken.

Enkele eeuwen later staat het concept ‘staat’opnieuw onder druk. Onder invloed van de mogelijkheden van het internet en de sociale media, organiseren steeds meer mensen zelf hun zaken wel. Het afscheid van de verzorgingsstaat, die wel weet wat goed is voor de burgers, is al begonnen, maar nog niet tot politici en machthebbers doorgedrongen. Opkomsten bij verkiezingen zijn overal laag, want de mensen geloven niet langer in politici en al helemaal niet meer als wetgevende macht. Keer op keer voelen mensen zich belazerd door hun zognaamde parlementaire vertegenwoordigers. Gek worden ze van de bureaucratische regelgeving, die ze aan hun opleggen. Regels die steeds verder gaan, zelfs tot ver achter de voordeur, de Engelse uitdrukking ‘my home is my castle’ geweld aandoend.

De ‘gewone burger’is in veel zaken slimmer geworden dan de politici en staatsmannen die hun leven overheersen. Gedoe om zetels bij de G20, vetorechten bij de UN en dergelijk geneuzel, is niet hun ding. Ze dragen niet bij aan een betere wereld, maar splijten gemeenschappen van mensen en kosten bergen geld en energie. Gebruikmakend van hun eigen kracht en wijsheid organiseren in toenemende mate mensen hun eigen leven wel, bijvoorbeeld in lokale broedplaatsen of de Coöperatie Achterhoek, die onlangs werd opgericht. Lands- en gebiedsgrenzen gelden hierbij niet. Het zijn gekunstelde barrières, die ons meer in de weg staan dan helpen. Politieke belangen doen hierbij niet ter zake. Deze zelf-organiserende gemeenschappen geven zelf wel aan wat ambtenaren voor hun moeten faciliteren of officieel in regelgeving moeten vastleggen. Zo ondersteunt een moderne overheid de mensen. In IJsland hebben ze die les wel geleerd na de recente ervaringen met corrupte politici, die hun hoofd al te zeer lieten hangen naar industriële Iwan’s de Verschrikkelijken. De grondwet wordt daar momenteel herschreven door de mensen zelf. Daar kunnen wij een voorbeeld aan nemen. Als we dan toch echt willen hervormen, schakel dan de wijsheid van de mensen in, dan blijft het niet bij zoethouderij van de burgers. Wij, de mensen kunnen zelf heel goed aangeven wat er dan bij wet geregeld moet worden en wat niet. L’Ėtat c’est Nous!



Verval begint met een Colosseum

Volgens de Canadese politicoloog Thomas Homer-Dixon is één van de oorzaken van het verval van het Romeinse Rijk de bouw van het Colosseum. De totale hoeveelheid energie, welke nodig was om het enorme theater te bouwen was immens en putte het Rijk tot in wijde omgeving rondom Rome uit. Het is een terugkerend patroon in onze samenleving. Ook nu nog bouwen we nog Colosseums met als onvermijdelijk gevolg de ineenstorting van een imperium.

Het is misschien even wennen aan het idee, maar wat het Colosseum teweeg heeft gebracht in het Romeinse Rijk doet bijvoorbeeld de Noord-Zuid Lijn voor Amsterdam. Het project loopt aan alle kanten de spuigaten uit, en zet daarmee heel veel andere ontwikkelingen voor Amsterdam muurvast. Er is domweg geen geld, mankracht of andere energie meer beschikbaar om ze uit te voeren. Tel dit op bij de sociale onrust in de stad, de immigrantenproblematiek, de economische malaise waarin bedrijven verkeren en al snel ontstaat het beeld van een behoorlijk explosieve situatie, waarin maar het minste geringste hoeft te gebeuren om de boel te laten klappen. Artikel 12 ligt voor Amsterdam om de hoek.

In Griekenland is dit al zichtbaar geweest. Terwijl het land financieel-economisch toch al niet zo sterk was organiseerde het de Olympische Zomerspelen. De laatste centen gingen op aan het bouwen van sportpaleizen. Tel hierbij op de toch al slechte economische situatie, de welig tierende corruptiepraktijken en er hoeft maar een klein kinkje in de kabel te komen om de bevolking massaal in woede de straat op te laten gaan. Inmiddels is het land failliet en wordt het misschien spoedig gevolgd door Zuid-Afrika, dat in grote armoede heftig investeerde in het bouwen van stadions voor het WK voetbal 2010.

Het is nog een wonder, dat het niet tot geweldadige opstanden is gekomen onder ABN AMRO personeel. Ook daar werd  het imperium verRijkt met een Colosseum-project. De complexiteit van de organisatie was echter al hoog en de economie stond er op het moment van de investering ook al niet best voor. Uiteindelijk was er ook maar weinig, zoals het overgelopen ego van een topman, voor nodig om het imperium in elkaar te laten storten.

Ook de Verenigde Staten staan er in het licht van een Colosseum beroerd voor. Het land is technisch failliet op vele fronten. De oorlogindustrie, het Colosseum van de VS, hield het land nog een beetje op de been en het volk bij elkaar (gezamenlijke vijand), maar de situatie is explosief. De economische armoede en ongelooflijke scheve inkomensverdeling zetten de boel intern op scherp en er hoeft nog maar iets te gebeuren of het gaat helemaal mis. Een 3e Wereldoorlog lijkt eerder op een massale volksopstand dan een atoomoorlog.

Kleine oorzaken met grote gevolgen zijn niet zeldzaam in onze geschiedenis. We leren er echter weinig van. Misschien wel omdat we steeds weer op zoek gaan naar een bestuurlijke oplossing voor de grote problemen, zoals de grote crises van dit moment (financieel, economisch, energie, klimaat, voedsel, moraal). Daarvoor zijn de problemen echter te complex. En zelfs die bestuurlijke oplossingen verkeren momenteel in crisis, met Nederland en België voorop en juist deze landen plannen gewoon een Colosseum met de organisatie van het WK voetbal in 2018. De gemeente Rotterdam weet nu al niet waar ze de energie en middelen vandaan moeten halen om een nieuwe Kuip te bouwen. En een extra ring op de Arena in Amsterdam is echt even teveel na het Noord-Zuid debacle. Alles hangt met alles samen en er hoeft maar weinig te gebeuren of het systeem stort in elkaar.

Ik wil geen 2012 Maya-doemscenario schrijven, maar de vele signalen kunnen we niet negeren. Het hoeft ook niet zo ernstig mis te gaan. Als we NU de signalen voldoende onderkennen en NU gepaste maatregelen nemen dan schuilt in iedere crisis ook een kans op duurzame vernieuwing, maar dan moeten WIJ, de mensen, wel de ruimte krijgen om die kansen te creëren en te benutten. Als we het slim aanpakken en een beetje geluk hebben valt er nog veel te redden. Daarvoor dienen we weer één te worden met de natuur, dat lijkt toch de aangewezen weg. Leven met de aarde, in polaats van op de aarde. Nieuwe Colosseums passen daar niet bij.

Er is juist nu behoefte aan een grotere variëteit in gedragsrepertoir. Autonome, vrij denkende en vrij handelende, verantwoordelijke mensen moeten kunnen experimenteren om tot creatieve oplossingen komen die werken om de crises te voorkomen, danwel oplossingen daarvoor te vinden. Bestuurlijke betutteling, strakke handhaving van bureaucratische regels en het blind volgen van de volgende zogenaamd sterke ‘Grote Leider’, vertragen de sociale vernieuwing en vergroten daarmee de kans op die fatale gebeurtenis, die het hele systeem ineen laat storten. Veerkracht is gewenst en een veerkrachtige samenleving komt niet voort uit een hiërarchisch aangestuurde samenleving. Hoog tijd om de wijsheid van de massa te mobilseren en ruimte te geven, hoog tijd voor Cooperatieve Anarchie, want veerkracht komt van onderaf. Regeringen zullen ons niet kunnen helpen, zij lopen slechts achter de feiten aan. Als u nog op zoek was naar een doel in uw leven, dan is deze hierbij gevonden. Ik wens ons allen veel succes met de vernieuwing van onze samenleving en weinig Colosseums!



Leuk, zelforganisatie!

Tijd om iets over organiseren te schrijven, over zelforganisatie wel te verstaan. Op de LinkedIn groep van Stichting Zelforganisatie ontstond hierover al een interessante discussie. Het is voor veel mensen nog erg lastig om zelforganisatie te zien als een wezenlijk andere manier van organiseren als management. Dit heeft tot gevolg dat er mensen zijn die ‘sturing willen geven aan zelforganisatie’, want anders wordt het maar anarchisme en chaos. Bij een OrganisatieAnarchist gaan de haren dan overeind. Dat anarchisten kiezen voor wanorde en kiezen voor chaos is een misverstand. Anarchisten zijn slechts tegen overheersing van één individueel belang en het -isme is gebaseerd op zelforganisatie en op de principes van de chaostheorie.

Stichting Zelforganisatie - LinkedIn.com

In ons spraakgebruik spreken we over chaos als het om een wanordelijke toestand gaat. Ogenschijnlijk is dit misschien zo, maar eigenlijk is er slechts sprake van verwarring in het hoofd van de waarnemer. Als je goed kijkt, dan zie je, dat de chaotische toestand wel degelijk een orde in zich heeft, een nieuwe orde, waarvan het patroon echter nog niet door iedereen wordt herkend. Omdat wanorde voor veel mensen een onwenselijke situatie is gaan mensen de boel naar de hand zetten, naar hun eigen hand wel te verstaan. Dat noem ik dus managen. Daarbij wordt geen rekening gehouden met de belangen van anderen, waaronder zij die de nieuwe orde wel al zagen en de toestand helemaal niet wanordelijk vonden. Het naar eigen hand zetten van de situatie is behoorlijk overheersend gedrag en dus helemaal niet anarchistisch en ik ken talloze voorbeelden, waarbij deze manier van organiseren ook helemaal niet leuk uitpakt.

Managers, mensen die situaties naar eigen hand zetten, verwarren hun ingrijpen met organiseren. Ze stellen orde op zaken, zo menen zij. In mijn ogen echter maken ze de verwarring alleen maar groter. Zelforganiserend was er namelijk al orde ontstaan uit een zee van mogelijkeden, nieuwe ordeningen, die zich steeds weer aandienen. Individuele belanghebbenden beoordelen voortdurend de nieuwe mogelijkheden op bijdrage aan hun eigen belang. Dat is onze natuur. Het zijn gelijksoortige individuen, mensen bijvoorbeeld, die zwermen om het totale aanbod van mogelijkheden. Dat doen ze zelfstandig, maar niet zonder op elkaar te reageren. Er is voortdurend getwitter met feedback over de diverse mogelijkheden. Al zwermend en twitterend ontwikkelt zich in de zwerm op den duur een gelijkloop van belangen, ook wel synergie genoemd, waarbij zich een nieuwe samenhangende orde vormt, die een nieuw groter geheel van een hogere orde vertegenwoordigt. De hogere orde uit zich in een hogere complexiteit, ofwel meer onderlinge samenhang. De nieuwe orde komt zo emergent tot stand, waarbij de keuze van de zwerm niet automatisch voor de beste oplossing is, maar voor die oplossing die het beste alle individuele belangen dient, de meest optimale oplossing. Een democratische keuze voor een bepaalde oplossing komt hierbij niet aan te pas. En er is in de zwerm ook geen Grote Leider aan wie zoveel verstand en wijsheid wordt toegedicht, dat die de juiste keuze voor iedereen weet te maken. Het zijn steeds individuele keuzes die gemaakt worden, waarbij individuen diverse oplossingen testen.

Uiteindelijk ontdekken de leden van de zwerm, dat er één oplossing bovenuit springt die voor vrijwel iedereen goed lijkt te werken. Die oplossing wordt flink rond getwitterd en dat is hem dan, de nieuwe richting, de nieuwe orde. Deze orde wordt tijdelijk overeengekomen, een Tijdelijk Werkbare Overeenstemming en zolang het werkt is deze orde prima. Daar is volgens mij niks wanordelijks aan en de totstandkoming verloopt geheel zelforganiserend, ongepland en zeker niet gemanaged. De nieuwe oplossing blijft bestaan, totdat de zwerm van gelijksoortige individuen uit weer een nieuwe set van vele mogelijkheden een nieuwe keuze maakt. Hoe meer beperkingen men oplegt aan de zelforganisatie, hoe groter de kans dat de zwerm kiest voor een niet-optimale oplossing, maar voor een oplossing die slechts een enkel individueel belang, of die van enkelen, dient.

Voorwaarde is, dat de zwerm elkaar vertrouwt en dat geen enkel individu beschikking heeft over alle informatie die nodig is om de keuze te kunnen maken. Juist het niet hebben van volledige informatie maakt dat individuen elkaar opzoeken. De kennis van de zwerm wordt dan optimaal ingezet voor de individuele keuze, een uiterst creatief proces, met hoog innovatief gehalte. Vertrouw er op dat uiteindelijk de individuele leden van de zwerm over voldoende oordelend vermogen en verantwoordelijkheid beschikken om het zelforganiserende proces voldoende ordelijk te laten verlopen. Mensen willen er geen rommeltje van maken, ze houden alleen niet van oplossingen waar ze de zin niet van inzien.

Sturing geven aan zelforganisatie of het managen van zelforganisatie, in welke aardige vorm dan ook, beschadigt derhalve het vertrouwen en het creatief proces en slaat bovendien het innovatief vermogen van de zwerm dood. Volgens mij genoeg redenen om zelforganisatie niets in de weg te leggen. Organisaties zullen er een stuk leuker door worden.